Protetyka

W protetyce stomatologicznej wyróżniamy dwa podstawowe typy uzupełnień protetycznych: uzupełnienia stałe i ruchome. Różnią się one od siebie sposobem utrzymania w jamie ustnej. Pierwsze z nich są założone na stałe, co oznacza, że są albo „przyklejone” do pozostałych zębów i implantów lub przykręcone do implantów. Protezy ruchome to takie, które pacjent może w dowolnym momencie samodzielnie wyjąć z ust.

W grupie stałych uzupełnień wyróżniamy: wkłady koronowo-korzeniowe, wkłady koronowe, licówki, korony, mosty oraz uzupełnienia stałe oparte na wszczepach śródkostnych, czyli implantach. Na wszczepach mogą być osadzone korony i mosty.

Do uzupełnień ruchomych zalicza się protezy akrylowe, szkieletowe oraz specjalne protezy wsparte na pozostałych zębach lub implantach nazywane protezami overdenture.osadzone korony i mosty

INLAY- wkład , ONLAY –nakład , OVERLAY – nadkład  to protetyczne uzupełnienia ubytków korony zęba. Najczęściej stosowane w zębach bocznych, z kompozytu ,porcelany ,lub metali szlachetnych,np złota.

KORONY

to uzupełnienie stałe, które jest wykorzystywane do odbudowy mocno zniszczonego zęba. Mogą to być zęby zniszczone przez próchnicę lub uraz, lecz tylko do pewnego stopnia. Aby było możliwe zastosowanie korony, ząb powinien „wystawać” ponad dziąsło przynajmniej na 2–3 mm. Ta zasada wynika po pierwsze z konieczności objęcia części zęba koroną protetyczną (aby miała się ona na czym trzymać). Po drugie bardzo ważne jest utrzymanie obrzeży korony powyżej poziomu dziąsła. Jest to konieczne, aby umożliwić dokładne oczyszczanie tego połączenia.

Korony, inlaye itp można wykonać z kilku samodzielnie stosowanych materiałów (stopów metali szlachetnych i nieszlachetnych, porcelany i materiału kompozytowego), jak również z ich połączenia.

MOSTY

W przypadku braku zęba istnieje możliwość wykonania mostu. Taki most można opisać jako trzy połączone korony protetyczne, przy czym środkowa jest niepodparta (tzn. nie jest przyklejona do zęba, ponieważ w tym miejscu go nie ma).

LICÓWKI

Licówka to cienkie uzupełnienie protetyczne na wargowej powierzchni zęba (czyli tej widocznej zewnątrzustnie) mające na celu poprawę jego kształtu i koloru. W zależności od koloru zęba można wykonać licówkę z mniej lub bardziej kryjącego materiału.

Licówki mają jedną, podstawową zaletę: nie powodują osłabienia struktury zęba ze względu na to, że w celu przygotowania na nie miejsca ząb szlifuje się tylko w obrębie szkliwa.W przypadku silnego zniszczenia zęba lub obecności w nim wypełnień (czyli „plomb”), a także, gdy ząb był leczony kanałowo, zaleca się wykonanie korony protetycznej.

UZUZPEŁNIENIA WSPARTE NA IMPLANTACH

Uzupełnienia wsparte na implantach odbudowują ząb w sposób, który najlepiej imituje zęby naturalne

UZUZPEŁNIENIA RUCHOME

Protezy akrylowe

Protezy akrylowe, czyli w większości wykonane z akrylu (wyglądają jak wykonane z różowego plastiku), są to protezy z założenia śluzówkowe, co oznacza, że opierają się w większości lub w 100% na błonie śluzowej. Niestety wiąże się to ze zmniejszeniem wydolności żucia.

Protezy szkieletowe

Innym rodzajem protez ruchomych są protezy szkieletowe. Dzięki konstrukcji składającej się w większości z metalu są bardziej filigranowe. Mniejsze wymiary powodują, że są lepiej tolerowane przez wielu pacjentów. Dodatkowo konstrukcja metalowa umożliwia wykonanie podparć,Umożliwia to bardziej naturalne obciążanie protez w trakcie żucia, którego wydolność pozostaje zbliżona do żucia za pomocą naturalnych zębów.

Jak się przygotować do leczenia?

Najważniejsze w przypadku planowania leczenia protetycznego jest wykonanie sanacji jamy ustnej, tzn. wyleczenie próchnicy, stanu zapalnego dziąseł i przyzębia, wyleczenie kanałowe wszystkich zębów, które tego wymagają i nauczenie się optymalnego dbania o higienę jamy ustnej.

Czasami pacjenci nie rozumieją, dlaczego muszą wcześniej wykonać leczenie przygotowawcze, nawet w zębach, które mają być objęte leczeniem protetycznym. Powód jest bardzo ważny. Wszystkie te stany (próchnica, zapalenie dziąseł, zapalenie i martwica miazgi itp.) spowodowane są obecnością bakterii w jamie ustnej. W trakcie leczenia protetycznego bakterie przemieszczają się po całej jamie ustnej i dostają się również pod uzupełnienia protetyczne. W przyszłości będzie to skutkowało większym ryzykiem powstania próchnicy wtórnej – czyli takiej, która występuje pod koroną lub „plombą”. Niestety pod uzupełnieniami protetycznymi dużo trudniej wykryć taki stan. Im więcej bakterii w jamie ustnej, tym łatwiej rozwija się próchnica wtórna. Aby zminimalizować ryzyko jej powstania , należy dobrze przygotować jamę ustną przed leczeniem. Oczywiście poziom utrzymania higieny jamy ustnej ma znaczenie nie tylko przed zakończeniem, ale nawet w większym stopniu po zakończeniu leczenia.

Wskazania do leczenia z zastosowaniem uzupełnień stałych, w tym opartych na implantach

• Odbudowa zębów zniszczonych próchnicowo lub przez uraz.
• Uzupełnianie pojedynczych braków zębowych.
• Uzupełnianie braków w przypadku nieobecności zawiązka/zawiązków zębów stałych.
• Poprawa jakości życia pacjentów użytkujących protezy ruchome.
• Uzupełnienie braków zębowych u pacjentów, u których leczenie z zastosowaniem protez ruchomych zakończyło się niepowodzeniem (np. ze względu na ich rozmiary lub ruchomość).
• Uzupełnienie braków zębowych u pacjentów z zanikłym wyrostkiem zębodołowym, gdy protezy ruchome nie są stabilne.

Wskazania do leczenia z zastosowaniem uzupełnień ruchomych

Uzupełnienie większej liczby brakujących zębów.

Uzupełnienie braków zębowych u pacjentów, u których ze względu na liczbę, jakość i rozłożenie pozostałych zębów nie ma możliwości zastosowania protez stałych.

Uzupełnienie braków zębowych u pacjentów, u których zanik wyrostka zębodołowego nie pozwala na wykonanie uzupełnień stałych.

Uzupełnienie braków zębowych u pacjentów, którzy ze względów finansowych nie mogą sobie pozwolić na uzupełnienia stałe.

Przeciwwskazania

W zasadzie nie ma przeciwwskazań do stosowania uzupełnień protetycznych. Może się okazać, że w niektórych przypadkach bardziej korzystne będzie zastosowanie protez ruchomych, a w niektórych protez stałych.

Możliwe sytuacje/powikłania w trakcie leczenia lub po leczeniu

Do każdego nowego uzupełnienia protetycznego należy się przyzwyczaić. Po otrzymaniu uzupełnień protetycznych bardzo często występują problemy z adaptacją. Może się pojawić nadmierne ślinienie, zaburzenia smaku, problemy z mówieniem i żuciem czy uczucie ciała obcego w jamie ustnej. Jest To stan jak najbardziej naturalny i mija średnio po 3 tygodniach.

Jak w przypadku każdego leczenia stomatologicznego, konieczne jest zgłaszanie się na wizyty kontrolne co najmniej co 6 miesięcy.  W przypadku różnych rodzajów uzupełnień mogą występować różne zmiany.

Po wykonaniu uzupełnień stałych duże wyzwanie stanowi próchnica wtórna – czyli próchnica występująca pod wypełnieniem/uzupełnieniem. Jest ona bardzo trudno wykrywalna, a dodatkowym problemem jest często występujący brak jakiejkolwiek reakcji zęba, ze względu na jego wcześniejsze leczenie kanałowe.

W przypadku protez ruchomych – szczególnie osiadających akrylowych – bardzo częstym problemem jest zanikanie wyrostka zębodołowego.